Trening Kyokushin łączy kilka elementów, które razem budują technikę, kondycję i charakter. Na jednych zajęciach zwykle pojawia się kilka z nich – od rozgrzewki i techniki podstawowej po walkę. Jak zachować się na sali, opisujemy w Etykiecie dojo, a co trzeba umieć na kolejne pasy – w Wymaganiach na stopnie.
Kihon – technika podstawowa
Kihon to fundament karate: pozycje (dachi), uderzenia (tsuki, uchi), bloki (uke) i kopnięcia (geri) ćwiczone w miejscu, wspólnie, na liczenie prowadzącego. Każdą technikę powtarza się setki i tysiące razy, aż stanie się odruchem – dokładna, szybka i mocna. Nazwy technik znajdziesz w Słowniczku.
Idō geiko – technika w ruchu
Idō geiko to te same techniki wykonywane w przemieszczaniu się – do przodu, do tyłu, ze zmianą pozycji i kierunku. Uczy równowagi, pracy nóg i łączenia technik w kombinacje, czyli tego, czego potrzeba później w walce.
Oddychanie i kiai
Prawidłowe oddychanie wzmacnia mięśnie brzucha i pozwala skupić siłę w jednej chwili – w momencie uderzenia wydycha się powietrze i napina mięśnie. W Kyokushin specjalnym metodom oddychania służą kata Sanchin i Tenshō (z tradycji Gōjū-ryū) oraz ćwiczenie oddechowe ibuki.
Kiai to krótki, głośny okrzyk z dolnej partii brzucha. Pomaga napiąć mięśnie i wydać całą siłę, dodaje pewności siebie i może zaskoczyć przeciwnika.
Kata – formy
Kata to ustalone układy technik obrony, ataku i kontrataku, wykonywane w określonej kolejności. Masutatsu Oyama porównywał karate do języka: techniki są literami, kata – wyrazami i zdaniami, a kumite – rozmową.
W walce sparingowej każdy sięga po swoje ulubione techniki. W kata trzeba wykonać wiele różnych pozycji i technik – z pełną siłą i bez ryzyka zranienia partnera – dlatego kata uczą wszechstronności, precyzji i koncentracji. Jedne są krótkie i proste, inne długie i trudne; jedne ćwiczą szybkość, inne oddech i napięcie mięśni.
Kata Kyokushin mają różne źródła: Taikyoku pochodzą od Funakoshiego, Pinan od Itosu Ankō, Sanchin i Tenshō z Gōjū-ryū, a Kankū od chińskiego mistrza Kūshankū (więcej w Historii karate). Które kata obowiązują na który stopień – w Wymaganiach na stopnie.
Kumite – walka
Kumite to walka z partnerem. Na treningu zaczyna się od ćwiczeń ustalonych – yakusoku kumite, w których wiadomo, kto atakuje i jak – a dochodzi do wolnej walki, jiyū kumite, która jest najbardziej zaawansowaną formą treningu.
Kyokushin wyróżnia pełny kontakt: ciosy i kopnięcia dochodzą do celu z pełną siłą, bez ochraniaczy na tułów. Zabronione są uderzenia rękami w głowę i szyję, ataki na kręgosłup, tył głowy, krocze i stawy kolanowe, a także chwyty i pchnięcia. Kopnięcia na głowę i uderzenia kolanem są dozwolone. W walkach dzieci i młodzieży obowiązują łagodniejsze przepisy i ochraniacze.
Zawody sportowe to tylko część kumite. Celem treningu jest umiejętność walki niezależnie od przepisów – dlatego tak ważne są technika podstawowa i kata.
Hartowanie ciała
Pełny kontakt wymaga ciała przygotowanego na uderzenia. Służą temu ćwiczenia siłowe i wytrzymałościowe (pompki na pięściach, przysiady, skakanka), hartowanie – przyjmowanie kontrolowanych uderzeń w mięśnie brzucha i nóg – oraz tradycyjna okinawska makiwara: deska owinięta słomą lub liną, w którą uderza się pięścią, by wzmocnić kości i ścięgna ręki.
Tameshiwari – sztuka łamania
Tameshiwari to łamanie desek, dachówek czy kamieni gołymi rękami i stopami. Wydaje się, że potrzeba do tego tajemnej siły – w rzeczywistości to sprawdzian lat treningu.
Fizycy, którzy badali uderzenia karateków (m.in. Feld, McNair i Wilk, The Physics of Karate, „Scientific American”, 1979), wykazali, że o złamaniu decydują prędkość ciosu, mała powierzchnia uderzenia i praca całego ciała. Kość ręki jest przy tym wielokrotnie wytrzymalsza od deski czy cegły. Resztę dają wieloletnie hartowanie ciała oraz koncentracja i pewność siebie – wahanie się w chwili uderzenia kończy się bólem, a nie złamaną deską. Najbardziej znanym przykładem takiego treningu jest Masutatsu Oyama i jego samotne miesiące w górach.
Tameshiwari jest elementem egzaminów na wyższe stopnie i turniejów Kyokushin. Na zawodach łamie się sosnowe deski grubości około 2,5 cm czterema technikami: seiken (pięść), shutō (kant dłoni), hiji (łokieć) i sokutō albo kakato (krawędź stopy lub pięta). Liczba złamanych desek może rozstrzygnąć walkę zakończoną remisem. Najlepsi łamią łącznie około 30 desek – w 1984 roku Akira Masuda złamał 29.